Bài toán khó tâp 1, 2

Có thể truyện dài Bài toán khó của Lê Huy Thảo chưa thành công ở thể loại, nhưng đem lại những gợi ý tích cực cho những người chuyên tâm theo đuổi thể loại, rằng cần khắc phục những điểm yếu...

Viết bởi: CAO NGỌC THẮNG

Quả thật, văn chương như một phương trình chứa nhiều ẩn số...

   Trước truyện dài Bài toán khó (2 tập, khoảng 600 trang khổ 14,5 x 20,5 cm), tác giả Lê Huy Thảo đã ra mắt bạn đọc truyện thơ Lời thề trên hòn đá bạc (in lần đầu năm 2007, tái bản vào các năm 2008 và 2017). Điều này cho thấy Lê Huy Thảo là một cây bút có trường lực, cả ở thơ và ở văn xuôi.

     Trong truyện dài Bài toán khó, trường lực ở cây bút này thể hiện rất rõ ở vốn sống phong phú, với cách kể chuyện nhẩn nha, kỹ lưỡng, trong từng tình huống, từng đoạn miêu tả cảnh vật, từng đối thoại giữa các nhân vật. Truyện kể về những kỷ niệm của các cựu học viên D3.C500 (khoá 1971-1976, trường Đại học An ninh), khi còn ngồi trên ghế giảng đường và trên những chặng đường thực thi nhiệm vụ đầy gian nan, thử thách, trải nghiệm qua các chiến dịch đập tan âm mưu chống phá của các thế lực thù địch, hay các cuộc đấu tranh với những loại tội phạm, để giữ gìn an ninh quốc gia và bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân. Thông qua nhân vật Thơm, người đọc thấy rõ tinh thần sẵn sàng “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, sự mưu trí, dũng cảm, khôn khéo, đấu tranh không khoan nhượng của các chiến sĩ an ninh. Họ là những chiến sĩ tinh thông nghiệp vụ, bản lĩnh vững vàng, thấm nhuần sâu sắc sáu lời Bác Hồ dạy Công an nhân dân, tận trung với nước, tận hiếu với dân. Nhưng, họ cũng là con người, phải vật lộn với cuộc sống mưu sinh, phải đương đầu với những cám dỗ, những cạm bẫy; nên trong số họ, ít nhiều cũng có những toan tính, thậm chí dao động, sa ngã. Tác giả dành khá nhiều trường đoạn miêu tả về sự đấu tranh nội tâm, nội bộ, nhằm làm bật lên sự vượt thoát những cám dỗ, những cạm bẫy đó, với lời kể rất chân thành. Dường như cái tập thể D3.C500 trở thành điểm hẹn, để mỗi dịp tề tựu, ngoài tình cảm ân nghĩa đối với nhau, mỗi thành viên lại soi vào đó, kiểm điểm bản thân sau từng chặng đường công tác, để “cân đong” sự lớn lên của ý chí, của bản lĩnh nghề nghiệp qua cuộc đời trải nghiệm đầy gian truân, có phần nghiệt ngã.

  Kỷ niệm của các cựu học viên D3.C500 trở đi trở lại suốt hai tập truyện như một điệp khúc trên trang viết của Lê Huy Thảo. Phải chăng, chính cuộc đấu tranh nội tâm, nội bộ của người chiến sĩ an ninh trong cuộc sống đời thường, đã khiến tác giả đặt tên cho truyện dài của mình là Bài toán khó? Bởi viết sâu về công tác an ninh, tác giả không hề dẫn người đọc vào những vụ phá án ly kỳ, lâm ly, mà lại bộc lộ những tâm sự của người làm nghề, những suy tư của người say nghiệp. Đây là sự nỗ lực của một người viết truyện có tâm, của người công dân có trách nhiệm.

     Tuy nhiên, cũng từ cái tên của truyện, phải chăng Lê Huy Thảo đã tự ý thức về sự viết của mình? Tìm lối vào văn chương quả là nhọc nhằn, là cả chặng đường gập ghềnh, khúc khỉu. Trên sự trình diễn văn bản truyện, tác giả đang nỗ lực bứt phá khỏi những kỷ niệm đã thấm sâu vào máu, vào cuộc đời từng trải. Nhưng, sự cố gắng ấy bị dòng sông ký ức cuốn vào quá mãnh liệt. Mùa lũ, dòng chảy tải nặng phù sa, mấy khi hai bờ nhận được sự lắng đọng màu mỡ. Truyện của Lê Huy Thảo ngồn ngộn chất liệu cuộc sống, chất liệu nghề nghiệp và đầy tâm sự, đầy suy tư. Người kể chuyện càng nỗ lực biểu tả bao nhiêu, thì người đọc càng phải kiên trì hơn nữa để dõi theo, để tìm kiếm những cái ngoài câu chuyện kể. Hai sự nỗ lực, của người kể và của người đọc, khi xích lại gần nhau ấy là lúc ánh sáng của văn chương hiện lên. Quả thật, văn chương như một phương trình chứa nhiều ẩn số; và, bài toán ấy không có duy nhất một cách giải, không có duy nhất một nghiệm.

    Có thể truyện dài Bài toán khó của Lê Huy Thảo chưa thành công ở thể loại, nhưng đem lại những gợi ý tích cực cho những người chuyên tâm theo đuổi thể loại, rằng cần khắc phục những điểm yếu, như nhà nghiên cứu-học giả Phan Ngọc chỉ ra: “cái sâu chỉ xuất hiện trong cơ sở cái rộng, và cái rộng bộc lộ giá trị của nó chính nhờ cái sâu đào đến tận đáy”…

Sách do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành trong thời gian gần đây, đã góp thêm vào đời sống văn học một tiếng nói mới, một cây bút mới, say nghề và say viết. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc! 

                                                                                          C.N.T

 

Bài viết được xuất bản trên trang web chính thức của

NXB Hội nhà văn vào ngày: 28/08/2020

Tin khác

Về miền thinh khôngVề miền thinh không
Người truyền ký ứcNgười truyền ký ức
Không trở lạiKhông trở lại

Tin mới nhất

NHÀ XUẤT BẢN CHIA TAY NHÀ VĂN TẠ DUY ANH, NHÀ VĂN NGUYỄN CHÍ HOAN VÀ BÀ PHẠM THỊ THANH HẢI NHẬN QUYẾT ĐỊNH VỀ HƯU
NHÀ XUẤT BẢN CHIA TAY NHÀ VĂN TẠ DUY ANH, NHÀ VĂN NGUYỄN CHÍ HOAN VÀ BÀ PHẠM THỊ THANH HẢI NHẬN QUYẾT ĐỊNH VỀ HƯU

Ngày 07/9/2020, Trong không khí chân tình, ấm áp, NXB Hội Nhà Văn tổ chức chia tay hai nhà văn và một viên chức của cơ quan nhận quyết định về nghỉ hưu theo chế độ.

Sách mới

Bài toán khó tâp 1, 2

viết bởi: CAO NGỌC THẮNG

Bài toán khó tâp 1, 2
Về miền thinh không

viết bởi: Nguyễn Quang Thiều

Về miền thinh không
Người truyền ký ức

viết bởi: Nhà xuất bản

Người truyền ký ức