logo-hnv

Sách Văn

Nhà Xuất Bản Hội Nhà Văn

Đọc sách hay cũng giống như trò chuyện với các bộ óc tuyệt vời nhất của những thế kỷ đã trôi qua.

THƯ NHÀ XUẤT BẢN

Nhà văn với đời sống

NHÀ THƠ NGUYỄN LINH KHIẾU VÀ "TÔN GIÁO DÒNG SÔNG"

 Tôi choáng vì năng lượng thơ trong ông, choáng vì sự “đồ sộ”. Nguyễn Linh Khiếu thì nheo nhep đôi mắt, thản nhiên như không. “Là một trường ca, tôi thấy nó phải viết như thế. Viết ngắn đi không được và viết dài hơn nữa cũng không được. Trong dáng vẻ hoàn thiện của nó đối với tôi “Phồn sinh” đúng là phải 135.745 chữ và dày 710 trang khổ 16x24”, ông nói vậy, tưng tửng như vừa đặt “Phồn sinh” xuống trước mặt tôi. Trên đôi vai ông, “Phồn sinh” đủ độ đầm, không quá sức.

 Theo Nguyễn Linh Khiếu, ông bắt đầu viết “Phồn sinh” từ tháng 1.2002 và kết thúc vào tháng 1/2014. Ông viết nó liên tục suốt 12 năm. Năm 2007 khi mới hơn 200 trang A4, ông đã mang “Phồn sinh” đến mấy nhà xuất bản cả trong Nam ngoài Bắc nhưng đều không được cấp giấy phép. Không in được, ông viết tiếp đến 500 trang A4 thì kết thúc.

 Ông lý giải nhu cầu tự thân: Viết ““Phồn sinh” trước hết là viết vì tôi. Nhu cầu nội tại của cá nhân tôi thúc bách tôi phải viết nó. Không viết nó không được. Tôi không thấy “Phồn sinh” đồ sộ. khi bắt tay viết “Phồn sinh” và sau đó suốt 18 năm tôi không in thêm một tập sách nào nữa, mà tập trung sức lực và tâm trí để hoàn thành 18 tập bản thảo. Không in là hoàn toàn do chủ ý của cá nhân tôi chứ không vì cái gì”.

Về mặt thi pháp, thế giới nghệ thuật, lý tưởng thẩm mỹ và thông điệp thì, với tư cách là một tác giả thơ, Nguyễn Linh Khiếu không thay đổi. Với “Phồn sinh” và “Sa hồng”, cảm quan nghệ thuật và cảm thức nhân sinh vẫn thế, nhưng nó cho thấy một sự quyết liệt của dấn thân, nhân bản và ham sống. Ham sống một cách thái quá đến mức biến cả thế giới thành thế giới sinh sôi nảy nở và coi những gì hủy diệt sự sống là tội ác.

Đáng tiếc, chúng ta, với tư cách là nhân loại đang chứng kiến điều đó khi Coronavirus đang hoành hành và Covid-19 đã trở thành thảm họa toàn cầu.

Với Nguyễn Linh Khiếu, trong ông gần như có một thứ tôn giáo, tạm gọi là “tôn giáo dòng sông”. Những vấn đề cốt tử của cuộc đời, của nghệ thuật, của sự sống ở thời kỳ đầu xuất hiện riêng lẻ trong các bài, các tập thơ thì đến “Phồn sinh” nó xuất hiện trong một chỉnh thể thống nhất của một hệ thống hoàn thiện, tạo lập nên “thế giới phồn sinh”. “Nghĩa là tôi vẫn là tôi nhưng tôi đã hoàn toàn khác xa với tôi khi tôi còn trẻ. Nhà thơ trong quá trình sáng tạo thơ ca không chỉ khám phá chính mình, mà nhà thơ còn phải luôn luôn vượt qua chính bản thân mình. Vượt qua chứ không phủ định”, nhà thơ Nguyễn Linh Khiếu chia sẻ.

 

 

Sông Hồng là hiện thân của sự sống

Trong “Phồn sinh”, độc giả nhận ra cả một vùng châu thổ, nơi có con sông Hồng vĩ đại. Nguyễn Linh Khiếu lý giải: “Điều này thật đơn giản, bởi tôi sinh ra lớn lên ở cửa sông Hồng, nơi sông Hồng gặp biển. Thế giới tuổi tôi thơ tôi là dòng sông, triền đê, cánh đồng lúa, cây cỏ, bãi bồi, cua cáy, tôm cá, ếch nhái, trâu bò, lợn gà, cào cào, châu chấu, trẻ mục đồng và dĩ nhiên là phù sa nữa… Quanh năm tươi tốt, quanh năm mùa màng gặt hái, quanh năm vang lừng nhịp điệu sinh sôi nảy nở. Những khi thủy triều dâng cao, nước lũ sông Hồng bị đẩy ngược lại và tràn ngập đồng bãi, làng xóm đâu đâu cũng đỏ quạch phù sa sóng sánh mỡ màu”.

Với Sông Hồng, là nơi nhà thơ sinh ra, ông xem là hiện thân cả về thể xác lẫn tinh thần của mình: “châu thổ Sông Hồng đó là hồn cốt linh thiêng của ta/ châu thổ Sông Hồng đó là trường ca đó là giao hưởng đó là âm thanh đó là nhịp điệu đó là tiết tấu đó là sắc màu đó là hình hài đó là ngôn ngữ đó là sinh mệnh rực hồng vang lừng bài ca sự sống”.

 Nguyễn Linh Khiếu lang thang khắp mọi miền xứ sở, để tiếp tục kiếm tìm bản ngã, kiếm tìm câu trả lời về sự tồn tại của chính mình:  “vì sao ta sinh ra ở một làng chài nơi cửa Sông Hồng hùng vĩ/ vì sao ta sinh ra ở châu thổ mỡ màu đất đai đang khai khẩn đất đai đang mở mang đất đai đang sinh nở đất đai đang khẩn trương tiến về Biển Đông tiến về đại dương tiến về vô cùng/ vì sao ta sinh ra ở bán đảo Đông Dương một bên rừng núi đại ngàn một bên đại dương thăm thẳm/ vì sao ta sinh ra ở vùng Đông Nam Á nắng lắm nhiều mưa ẩm ướt gió mùa/ vì sao ta sinh ra ở châu Á nhiệt đới nóng bỏng da vàng mắt đen máu đỏ/ vì sao ta sinh ra bên bờ Thái Bình Dương sục sôi sóng thần rực trời núi lửa”.

Ông tâm sự, cả đời sinh sống ở châu thổ sông Hồng. Dĩ nhiên, nếu chỉ có thế thì phù sa và sông Hồng không thành nỗi ám ảnh của nhà thơ được. Bởi nó thân thuộc quá, gần gũi quá, bình thường quá. Rất may là ông có dịp đi nhiều nước và chính sự khác biệt của mỗi vùng đất trên thế giới nơi được đến đã giúp ông nhận ra châu thổ sông Hồng là một đặc sắc, một đặc ân đối với thơ mình. “Tôi là một trong những nhà thơ của châu thổ sông Hồng”, Nguyễn Linh Khiếu xác quyết.

Ngoài sông Hồng trong “Phồn sinh”, trong “Sa hồng”, (thơ và trường ca), tôi còn gặp sông Hồng nhiều dòng sông khác: “trâu mộng sông Hồng”, “sông Hồng”, “sông Bằng”, (còn gọi là sông Bằng Giang), “Kỳ Cùng”, “Nậm Thi chảy trong mưa”, “sông Hằng”, (Ấn Độ), “sông Themes”, (Vương quốc Anh).

sông Bằng cao như em

sông Bằng dài như em

sông Bằng dịu dàng như em

sông Bằng trong vắt như em

cô gái miền rừng môi hồng da trắng

sông Bằng yểu điệu đâu đó rất gần cuộc đời ta

(sông Bằng)

dòng nước lạnh lẽo kia chẳng nói năng gì

Kỳ Cùng mùa đông tiếng thở dài vô bờ bến

những gì đã mất thỉnh thoảng đời ta lại mất

những gì còn chẳng biết sẽ mất lúc nào

(Kỳ Cùng).

Quê hương nào cũng có dòng sông, nhiều nhà thơ viết về dòng sông. Tuy nhiên, dòng sông của Nguyễn Linh Khiếu với vị trí là một “tôn giáo” luôn xuất hiện đầy trăn trở.

Với Nguyễn Linh Khiếu, sông, biển không chỉ cung cấp nguồn nước để trồng lúa và ngư trường để đánh bắt cá tôm, mà còn là môi trường sinh sống của nhiều thế hệ người Việt. Truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ đã nói đến 50 người con theo cha lên rừng, 50 người con theo mẹ xuống biển để lập nghiệp. Và, không chỉ là đề tài muôn thuở cho các nghệ sĩ dân gian sáng tác nên những điệu hò, điệu ví truyền tụng từ thế hệ này qua thế hệ khác...Với ông, dòng sông là cái nôi nuôi dưỡng mỗi con người khôn lớn, là nơi để nhớ thương và cảm nhận về tình yêu và số phận. Trong mỗi trái tim và khối óc của ai mà không có sóng và gió của sông, biển quê hương. Thời gian và không gian của mỗi dòng sông, trong lòng nó, quá đỗi bí ẩn. Thô bạo với dòng sông là báng bổ những điều thiêng liêng.

Có lẽ vì thế, nhà thơ Nguyễn Linh Khiếu luôn đăm đắm với dòng sông và tận tụy với nó, tự nhận mình “ta là hạt phù sa suốt đời tươi non tung tăng ra biển/ gặp sông là màu mỡ chan chứa nồng nàn”, (sông Themes).

                                                                                                                   N.Đ.H

XEM CHI TIẾT
NHÀ THƠ NGUYỄN LINH KHIẾU VÀ "TÔN GIÁO DÒNG SÔNG"

Chân dung nhà văn

Nhà văn viết về cái tốt mà xã hội chưa có thì đó là sự khao khát. Nhà văn viết về cái xấu mà xã hội chưa có thì đó là sự cảnh báo.

CÁI GỐC TRE LÀNG QUẢNG XÁ
CÁI GỐC TRE LÀNG QUẢNG XÁ

Hình hài ông Duy chẳng khác cái gốc tre làng Quảng Xá quê ông ấy là mấy, gần gũi nhưng râu ria thì bén nhọn lắm.

NHÀ THƠ TRẦN QUANG QUÝ: KHÔNG AI BỨNG TÔI ĐƯỢC KHỎI CỐ HƯƠNG
NHÀ THƠ TRẦN QUANG QUÝ: KHÔNG AI BỨNG TÔI ĐƯỢC KHỎI CỐ HƯƠNG

Trần Quang Quý quan niệm: “Tác phẩm văn học chỉ có giá trị khi nó ở trong lòng bạn đọc. Con đường văn chương cực gian nan, dễ huyễn hoặc và phụ thuộc vào tài năng, sức lao động…

Công việc nhà văn

Đằng sau những cuốn sách hay là cuộc sống, là những mơ ước và những trăn trở của nhà văn. 

Mới nhất

THẾ GIỚI XÔ LỆCH VỚI LẦN IN THỨ 6THẾ GIỚI XÔ LỆCH VỚI LẦN IN THỨ 6
ĐÁ ĐỎ - TIỂU THUYẾT CỦA THÁI CHÍ THANHĐÁ ĐỎ - TIỂU THUYẾT CỦA THÁI CHÍ THANH
THEO DẤU CHÂN BÙI NGUYÊN KHIẾTTHEO DẤU CHÂN BÙI NGUYÊN KHIẾT

Hoạt động nhà xuất bản

Nhà xuất bản Hội Nhà văn được thành lập năm 1957, là sự kế thừa và tiếp thu có hiệu quả công tác xuất bản của Nhà xuất bản Văn nghệ (thành lập tháng 3 năm 1948 thuộc Hội Văn nghệ Việt Nam)

Nghệ thuật Việt

Trang này có sự phối hợp và bảo trợ của QUÁN ĂN NGON

XEM TẤT CẢ

Liên hệ với Nhà xuất bản

"Đọc sách hay cũng giống như trò chuyện với các bộ óc tuyệt vời nhất của những thế kỷ đã trôi qua."

 

Địa chỉ

Số 65 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

XEM TRÊN BẢN ĐỒ

Điện thoại

024 382 22135

Email

nxbhoinhavan65@gmail.com

XEM CHI TIẾT